از جبهه‌های جنگ تا محروم‌ترین مناطق آفریقا
روایت‌های یک پزشک بدون مرز: گفت‌وگوی تلویزیون همشهری با دکتر سید ناصر عمادی، رئیس بیمارستان رازی
دکتر سید ناصر عمادی، رئیس بیمارستان پوست رازی تهران، در گفت‌وگو با مجله خبری «تندرستی» تلویزیون همشهری، از سال‌ها حضور داوطلبانه در مناطق محروم ایران و کشورهای آفریقایی، تجربه درمان بیماران مبتلا به بیماری‌های عفونی و پوستی، حضور در مناطق جنگی و تلاش برای معرفی توانمندی پزشکان ایرانی در جهان روایت کرد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر سید ناصر عمادی، متخصص پوست و رئیس بیمارستان پوست رازی تهران، در گفت‌وگو با مجله خبری «تندرستی» تلویزیون همشهری، از مسیری سخن گفت که او را از جبهه‌های دفاع مقدس به مناطق محروم ایران و سپس به کشورهای مختلف آفریقایی کشاند؛ مسیری که به گفته خودش، بیش از آنکه یک انتخاب شغلی باشد، یک رسالت انسانی و پزشکی بوده است.
عمادی در این گفت‌وگو، چهار مقطع مهم زندگی خود را کودکی، آغاز تحصیل پزشکی، حضور در جبهه‌های جنگ و ورود به آفریقا دانست و گفت: «وقتی از مرزهای کشور فراتر می‌روید، دیگر نام شخص شما مطرح نیست؛ شما را به عنوان یک ایرانی می‌شناسند و نماینده نام ایران هستید.»
از جبهه‌های جنگ تا انتخاب مسیر طبابت
رئیس بیمارستان پوست رازی با اشاره به حضور خود در جبهه‌های دفاع مقدس در دوران نوجوانی، یکی از تأثیرگذارترین خاطرات زندگی‌اش را به انتقال مجروحان شیمیایی از محور حاج عمران به بیمارستان امام خمینی(ره) نقده مربوط دانست.
او روایت کرد که در سال ۱۳۶۶، چهار مجروح شیمیایی را که بر اثر گاز خردل دچار تاول‌های پوستی، خارش، قرمزی، تورم چشم و مشکلات تنفسی شده بودند، برای درمان منتقل کرد. در جریان این انتقال، یکی از مجروحان به شهادت رسید و همین اتفاق نگاه او به پزشکی را تغییر داد.
عمادی گفت: «آن زمان با خودم گفتم ای کاش پزشک بودم و می‌توانستم او را نجات بدهم؛ فقط یک راننده نباشم که مجروحان را به پشت خط منتقل کند.»
به گفته وی، مدتی بعد خودش نیز در همان مسیر هدف حمله شیمیایی قرار گرفت و مجروح شد؛ تجربه‌ای که از نگاه او، معنای دیگری از زندگی و مسئولیت انسانی را آشکار کرد؛ اینکه انسان ممکن است روزی در جایگاه نجات‌دهنده باشد و روز دیگر خود نیازمند کمک دیگران شود.
«پزشک» بودن کافی نیست؛ باید «طبیب» بود
دکتر عمادی با تأکید بر تفاوت میان پزشک و طبیب اظهار کرد: پزشک کسی است که دانش پزشکی را آموخته، بیماری را تشخیص می‌دهد و درمان می‌کند؛ اما طبیب علاوه بر دانش، اخلاق، معنویت، معرفت و هنر طبابت را نیز با خود همراه دارد.
وی با اشاره به مفهوم مسئولیت پزشک در برابر انسان‌ها گفت، نگاهش این بوده که هر فردی که به خدمات او نیاز دارد، فارغ از ملیت، نژاد، مذهب یا رنگ پوست، باید بتواند از این خدمات بهره‌مند شود.
توصیه پدر؛ «رنگ زرد بیمار را ببین، نه سکه زرد او را»
رئیس بیمارستان پوست رازی همچنین از توصیه پدرش در آغاز مسیر تخصص پزشکی به عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار بر انتخاب مسیر زندگی‌اش یاد کرد.
به گفته عمادی، پدرش به او توصیه کرده بود در برخورد با بیماران، به جای توجه به توان مالی آنان، وضعیت بیمار و نیاز او را ببیند؛ توصیه‌ای که سال‌ها بعد به یکی از اصول مهم زندگی حرفه‌ای او تبدیل شد.
او پس از پایان تخصص پوست، تصمیم گرفت عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران شود؛ اما در سال ۱۳۸۴ با این درخواست موافقت نشد. عمادی این اتفاق را یکی از نقاط عطف زندگی خود دانست و گفت پس از آن، مسیر زندگی‌اش به سمت خدمت در مناطق محروم تغییر کرد.
تجربه بم؛ درمان با آموزش آغاز می‌شود
یکی از نخستین تجربه‌های جدی عمادی در مناطق محروم، حضور در بم پس از زلزله بود؛ جایی که با شیوع گسترده سالک مواجه شد.
او با اشاره به حضور حدود ۱۳ ماهه خود در بم گفت، علاوه بر درمان بیماران، آموزش مردم را در دستور کار قرار داد. وی هر روز در مدارس درباره بیماری سالک، نحوه شناسایی زخم‌ها و ضرورت مراجعه برای درمان آموزش می‌داد.
دکتر عمادی تأکید کرد آموزش کودکان در این زمینه تأثیر قابل‌توجهی داشت؛ چرا که دانش‌آموزان پس از یادگیری علائم بیماری، اعضای خانواده خود را نیز بررسی می‌کردند و به این ترتیب آموزش از مدرسه به خانه و سپس به نسل بعد منتقل می‌شد.|او این تجربه را نمونه‌ای از نقش آموزش در پیشگیری از بیماری دانست و گفت: «نسل‌های بم را در مقابل سالک بیمه کردیم؛ نه فقط با درمان، بلکه با آموزش.»
از افغانستان تا آفریقا؛ آغاز یک مأموریت جهانی
پس از تجربه بم، عمادی با پیشنهاد حضور در افغانستان برای آموزش پزشکان و مقابله با شیوع سالک، راهی این کشور شد. او این سفر را نخستین تجربه کاری خود در خارج از ایران عنوان کرد و گفت حضور در افغانستان، نگاهش را به توانمندی پزشکان ایرانی و مفهوم خدمت پزشکی در خارج از مرزهای کشور تغییر داد.
او پس از بازگشت از افغانستان، پیشنهاد حضور در کنیا را دریافت کرد و بدون تردید پذیرفت. به این ترتیب، در ۲۱ بهمن ۱۳۸۶ وارد کنیا شد؛ کشوری که در آن زمان با شیوع گسترده HIV و مشکلات پوستی ناشی از این بیماری مواجه بود.
عمادی گفت در سال‌های حضور در آفریقا، بارها با بیماری‌هایی مانند مالاریا و تیفوئید مواجه شده و حتی به دلیل آب آلوده دچار مشکلات کلیوی شده است؛ با این حال، این دشواری‌ها نتوانست او را از ادامه مسیر بازدارد.
جراحی بیمار مبتلا به HIV و مواجهه با یک حادثه تلخ
یکی از تکان‌دهنده‌ترین خاطرات عمادی در آفریقا، مربوط به درمان بیماری بود که به یک توده بزرگ و عفونی در ناحیه گردن مبتلا شده بود. بیمار همزمان HIV مثبت و مبتلا به سل بود و به دلیل نگرانی از انتقال بیماری، کمتر کسی حاضر به نزدیک شدن به او بود.
دکتر عمادی با وجود خطر ابتلا، تصمیم گرفت بیمار را جراحی کند و با همراهی یکی از پزشکان محلی، توده را خارج کرد.
اما ماجرا همان‌جا تمام نشد. چند ساعت بعد مشخص شد بیمار دچار خونریزی شده است. عمادی در نیمه‌شب دوباره راهی بیمارستان شد و بیمار را برای دومین بار جراحی کرد.
در بازگشت از بیمارستان نیز مورد سرقت قرار گرفت و با چاقو مجروح شد. با این حال، اتفاقی غیرمنتظره رخ داد؛ سارقان پس از آنکه فهمیدند او پزشکی ایرانی است که به صورت رایگان به مردم منطقه خدمت می‌کند، نه‌تنها اموالش را پس دادند، بلکه او را تا ایستگاه اتوبوس همراهی کردند تا دوباره مورد حمله قرار نگیرد.
دکتر عمادی این اتفاق را نمونه‌ای از قدرت انسانیت دانست و تأکید کرد که حتی در سخت‌ترین شرایط نیز رفتار انسانی می‌تواند نگاه افراد را تغییر دهد.
۱۴ سال حضور مستمر در آفریقا برای خدمت، نه شهرت
دکتر عمادی در ادامه گفت حدود ۱۴ سال به صورت مستمر به آفریقا سفر کرده و هدفش از این سفرها نه کسب درآمد، مقام یا موقعیت شخصی، بلکه خدمت به مردم و معرفی توانمندی پزشکی ایران بوده است.
به گفته وی، در بسیاری از این سفرها هزینه بلیت، اقامت و زندگی را شخصاً پرداخت کرده و با یک کوله‌پشتی راهی مناطق محروم شده است.
او همچنین از راه‌اندازی درمانگاه‌های تخصصی پوست در برخی کشورهای آفریقایی خبر داد و تأکید کرد فعالیت او در خارج از کشور هیچ‌گاه به معنای فراموش کردن مردم ایران نبوده است؛ بلکه از نگاه او، خدمت به مردم ایران در اولویت قرار دارد و خدمت به محرومان سایر کشورها نیز بخشی از مسئولیت انسانی پزشک است.
«تمام ایران خانه من است»
رئیس بیمارستان پوست رازی با اشاره به ادامه فعالیت‌های خود در مناطق محروم کشور گفت: «تمام ایران خانه من و تمام ایرانی‌ها خانواده من هستند.»
وی با اشاره به یکی از سفرهای اخیر خود به خراسان جنوبی گفت، در شرایطی که به دلیل جنگ پروازها برقرار نبود، مسیر تهران تا بیرجند را با خودرو طی کرده و پس از حدود ۱۶ ساعت رانندگی، به مناطق مرزی و روستاهای محروم رفته است.
دکتر عمادی افزود: در این سفر سه روز در منطقه حضور داشته، بیماران را ویزیت کرده، بسته‌های بهداشتی در اختیار مردم قرار داده و برنامه‌های آموزشی اجرا کرده است.
او همچنین از حضور مداوم در روستاهای محروم خراسان جنوبی خبر داد و گفت از سال ۱۳۹۷ تاکنون ۱۲ بار به یکی از این مناطق سفر کرده است؛ چرا که اعتقاد دارد خدمت‌رسانی نباید به یک حرکت نمایشی و مقطعی تبدیل شود، بلکه باید استمرار داشته باشد.
از جنگ تحمیلی تا جنگ‌های جدید؛ پزشکی در کنار مردم
عمادی که تجربه حضور در جنگ تحمیلی و مواجهه با حملات شیمیایی را دارد، در سال‌های اخیر نیز در مناطق درگیر جنگ و حوادث مرتبط با مواد شیمیایی حضور یافته است.
او با اشاره به حضور خود در جنوب کرکوک پس از حمله شیمیایی داعش در سال ۱۳۹۶ گفت، حدود هفت روز در منطقه حضور داشت و به درمان آسیب‌دیدگان پرداخت.
وی همچنین در جریان حوادث اخیر، با حضور در روستای کفری در استان فارس، بیمارانی را که در پی انفجار مهمات و بمباران آسیب دیده بودند، معاینه کرد.
به گفته عمادی، برخی از مجروحان با گذشت حدود دو ماه همچنان زخم‌های پوستی فعال و عفونی داشتند؛ موضوعی که از نظر پزشکی نیازمند بررسی بیشتر بود. بر همین اساس، موضوع برای بررسی علمی و انتشار مقاله در مجامع علمی مطرح شد و بررسی‌های تخصصی با همکاری دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام گرفت.
بیمارستان رازی؛ قطب درمان بیماری‌های پوست در ایران
رئیس بیمارستان پوست رازی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به جایگاه این مرکز در حوزه پوست، بر اهمیت توجه همزمان به درمان بیماری‌های پوستی و خدمات زیبایی تأکید کرد.
او گفت، در حوزه پوست دو مسیر اصلی وجود دارد؛ یکی درمان بیماری‌ها و دیگری خدمات زیبایی. به گفته عمادی، هرچند فعالیت در حوزه زیبایی و کسب درآمد برای پزشکان قابل درک است، اما نباید موجب شود بیماری‌های پوستی و نیازهای درمانی مردم به حاشیه برود.
وی با اشاره به بیمارانی که به دلیل واکنش‌های شدید دارویی از جمله سندرم استیونز–جانسون در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان رازی بستری می‌شوند، تأکید کرد بیماری‌های پوستی می‌توانند بسیار جدی باشند و حتی به مراقبت‌های ویژه نیاز داشته باشند.
دکتر عمادی همچنین بیمارستان رازی را یکی از مراکز شاخص پوست کشور دانست و گفت این مرکز در ایران رتبه نخست، در خاورمیانه رتبه نخست و در سطح جهانی رتبه شانزدهم را دارد.
او این جایگاه را حاصل مجموعه‌ای از ظرفیت‌های آموزشی، پژوهشی و درمانی دانست و ابراز امیدواری کرد با حمایت مسئولان دانشگاه علوم پزشکی تهران و مدیریت شهری، ظرفیت‌های بیمارستان رازی بیش از پیش توسعه یابد.
رئیس بیمارستان پوست رازی در پایان تأکید کرد هیچ بیماری که برای دریافت خدمات درمانی و مراقبت‌های پوستی به این مرکز مراجعه می‌کند، نباید ناامید از درِ بیمارستان بازگردد و خدمت‌رسانی به همه بیماران باید در اولویت قرار داشته باشد.
«در زندگی آدم مفیدی باش»
شاید مهم‌ترین پیام این گفت‌وگو را بتوان در یک جمله از دکتر عمادی خلاصه کرد: «در زندگیت آدم مفیدی باش.»
روایتی که از جبهه‌های جنگ آغاز شد، در بم و مناطق محروم ایران ادامه یافت، به افغانستان و آفریقا رسید و بار دیگر به روستاهای دورافتاده کشور بازگشت؛ روایتی از پزشکی که طبابت را صرفاً نسخه‌نویسی و درمان بیماری نمی‌داند، بلکه آن را مسئولیتی انسانی برای کاهش رنج انسان‌ها می‌بیند.
دکتر سید ناصر عمادی در این گفت‌وگو تأکید کرد آنچه برایش اهمیت دارد، استفاده از دانش و توان پزشکی برای خدمت به انسان‌ها و در عین حال معرفی توانمندی و نام ایران در نقاط مختلف جهان است؛ رویکردی که در آن، مرزهای جغرافیایی نمی‌توانند مرزهای مسئولیت انسانی یک پزشک را تعیین کنند.
درج نظر